Փարիզի սիրտը և Էյֆելյան աշտարակը․ իմ անմոռանալի տպավորությունները Ֆրանսիայից
Նկարը՝ https://www.pexels.com/ (թույլատրվում է ազատ կիրառել)
Փարիզը և Էյֆելյան աշտարակը․ իմ տպավորություններն ու բացահայտումները Ֆրանսիայում
Երբ մեկնեցի Ֆրանսիա և հասա Փարիզ, հնարավորություն ունեցա սեփական աչքերով տեսնելու մի քաղաք, որի մասին մինչ այդ շատ էի լսել։ Փարիզն ինձ հետաքրքրում էր ոչ միայն իր գեղեցիկ ճարտարապետությամբ ու հայտնի տեսարժան վայրերով, այլև հարուստ պատմությամբ, մշակույթով և այն առանձնահատուկ մթնոլորտով, որը քաղաքին հաղորդում են նրա փողոցները, կամուրջներն ու պատմական շինությունները։
Այս ճանապարհորդության ընթացքում հատկապես ցանկանում էի ավելի լավ ճանաչել Էյֆելյան աշտարակը՝ Ֆրանսիայի ամենաճանաչելի խորհրդանիշներից մեկը։ Այն վաղուց դարձել է Փարիզի անբաժանելի մասը և ամեն տարի գրավում է միլիոնավոր այցելուների աշխարհի տարբեր երկրներից։
Ինձ համար հետաքրքիր էր ոչ միայն տեսնել այդ հայտնի կառույցը, այլև հասկանալ, թե ինչպես է այն ստեղծվել, ինչ նպատակով է կառուցվել և ինչու է ժամանակի ընթացքում դարձել համաշխարհային նշանակության հուշարձան։
Էյֆելյան աշտարակի պատմությունը
Էյֆելյան աշտարակը կառուցվել է 1887–1889 թվականներին՝ Փարիզում կազմակերպված Համաշխարհային ցուցահանդեսի համար։ Ցուցահանդեսը նվիրված էր Ֆրանսիական հեղափոխության հարյուրամյակին։ Նախագծի իրականացման գլխավոր պատասխանատուն ինժեներ Գյուստավ Էյֆելն էր, որի անունով էլ հետագայում հայտնի դարձավ կառույցը։
Աշտարակն իր ժամանակի համար համարձակ ինժեներական նախագիծ էր։ Դրա կառուցման ընթացքում օգտագործվել են հազարավոր մետաղական տարրեր, որոնք ճշգրիտ հաշվարկների և մասնագիտական աշխատանքի շնորհիվ միավորվել են մեկ ամբողջական կառույցի մեջ։
Հետաքրքիր է, որ աշտարակն ի սկզբանե միանշանակ ընդունելության չի արժանացել։ Փարիզի որոշ արվեստագետներ և մտավորականներ դժգոհում էին դրա արտաքին տեսքից՝ կարծելով, որ այն չի համապատասխանում քաղաքի ավանդական ճարտարապետությանը։ Այսօր, սակայն, դժվար է պատկերացնել Փարիզն առանց այդ հսկայական երկաթե կառույցի։
Աշտարակի բարձրությունը ներկայումս ալեհավաքի հետ միասին մոտ 330 մետր է։ Այն ավելի քան չորս տասնամյակ աշխարհի ամենաբարձր արհեստական կառույցն էր՝ մինչև 1930 թվականին Նյու Յորքում ավարտվեց Chrysler Building երկնաքերի կառուցումը։
Այս փաստերն ուսումնասիրելիս ինձ համար հատկապես ուշագրավ է այն հանգամանքը, որ մի նախագիծ, որն իր ժամանակին շատերի համար անսովոր էր թվում, հետագայում դարձավ համաշխարհային ճարտարապետության ամենահայտնի խորհրդանիշներից մեկը։
Ինչո՞ւ Էյֆելյան աշտարակը պահպանվեց
Աշտարակի պատմության մեկ այլ հետաքրքիր կողմ վերաբերում է դրա հետագա ճակատագրին։ Սկզբնական պայմաններով նախատեսվում էր, որ այն կանգուն կմնա մոտ 20 տարի, սակայն ժամանակի ընթացքում ի հայտ եկան պատճառներ, որոնք նպաստեցին դրա պահպանմանը։
Կարևոր նշանակություն ունեցավ աշտարակի գիտական և տեխնիկական օգտագործումը։ Այն ծառայեց տարբեր փորձարկումների, իսկ հետագայում կարևոր դեր ունեցավ ռադիոկապի և անլար հաղորդակցության զարգացման գործում։ Այսպիսով, կառույցը արժեքավոր էր ոչ միայն իր արտաքին տեսքով, այլև գործնական նշանակությամբ։
Ժամանակի ընթացքում փոխվեց նաև մարդկանց վերաբերմունքը։ Այն, ինչ սկզբում քննադատության առիթ էր դարձել, աստիճանաբար վերածվեց Ֆրանսիայի ազգային խորհրդանիշի և երկրի ճարտարագիտական ձեռքբերումների վկայության։
Այս պատմությունն ինձ հիշեցնում է, որ նոր գաղափարները միշտ չէ, որ անմիջապես ընդունվում են։ Երբեմն դրանց իրական արժեքը բացահայտվում է տարիներ անց, երբ մարդիկ ավելի լավ են հասկանում դրանց նշանակությունն ու հնարավորությունները։
Փարիզը՝ պատմության և ժամանակակից կյանքի համադրություն
Փարիզի առանձնահատկությունը միայն Էյֆելյան աշտարակով չի սահմանափակվում։ Քաղաքը հետաքրքիր է իր պատմական շինություններով, թանգարաններով, կամուրջներով, սրճարաններով և Սեն գետի ափերին բացվող տեսարաններով։
Քաղաքում անցյալն ու ներկան կարծես միահյուսված լինեն։ Հին ճարտարապետության կողքին շարունակվում է ժամանակակից կյանքի աշխույժ ընթացքը։ Փողոցներում կարելի է տեսնել տարբեր երկրներից ժամանած զբոսաշրջիկների, իսկ քաղաքի պատմական հատվածներում զգալ դարերի ընթացքում ձևավորված մշակութային միջավայրը։
Ինձ համար նման վայրերի արժեքը միայն արտաքին գեղեցկությունը չէ։ Յուրաքանչյուր պատմական կառույց կարող է պատմել իր ժամանակաշրջանի մարդկանց, նրանց մտածելակերպի, գիտելիքների և ստեղծագործական կարողությունների մասին։
Էյֆելյան աշտարակը նույնպես այդպիսի պատմություն ունի։ Այն ներկայացնում է մի ժամանակաշրջան, երբ ինժեներական նորարարությունները փոխում էին մարդկանց պատկերացումները ճարտարապետության հնարավորությունների մասին։
Ի՞նչ է ինձ համար խորհրդանշում Էյֆելյան աշտարակը
Այս կառույցի պատմությունն ուսումնասիրելիս ես այն ընկալում եմ ոչ միայն որպես հայտնի տեսարժան վայր, այլև որպես մարդկային մտքի, համարձակության և հետևողական աշխատանքի օրինակ։
Աշտարակի ստեղծումը պահանջել է գիտելիքներ, ճշգրիտ հաշվարկներ և մեծածավալ կազմակերպված աշխատանք։ Դրա պատմությունը ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է համարձակ գաղափարը ժամանակի ընթացքում դառնալ արժեքավոր ժառանգություն։
Այսօր Էյֆելյան աշտարակը Փարիզի պատկերն է ամբողջ աշխարհում։ Այն այցելուներին հնարավորություն է տալիս քաղաքին նայել բարձրությունից, դիտել նրա փողոցներն ու տանիքները և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել մայրաքաղաքի կառուցվածքի մասին։ Իսկ երեկոյան լուսավորված աշտարակը քաղաքի ամենաճանաչելի տեսարաններից մեկն է։
Ինձ համար այս ամենը ևս մեկ անգամ ընդգծում է ճանապարհորդության կարևորությունը։ Նոր վայրեր այցելելը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն տեսնելու գեղեցիկ տեսարաններ, այլև ճանաչելու տարբեր ժողովուրդների պատմությունը, մշակույթն ու ձեռքբերումները։
Իմ եզրակացությունը
Ֆրանսիա կատարած ճանապարհորդությանս մասին պատմելիս Փարիզն ու Էյֆելյան աշտարակը առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում։ Այս քաղաքն ինձ համար հետաքրքիր է իր պատմությամբ, ճարտարապետությամբ և անցյալի ու ներկայի յուրահատուկ համադրությամբ։
Էյֆելյան աշտարակի պատմությունն ուսումնասիրելիս հասկացա, որ դրա նշանակությունը շատ ավելի մեծ է, քան պարզապես բարձր ու տպավորիչ կառույց լինելը։ Այն մարդկային ստեղծագործական մտքի և ինժեներական առաջընթացի օրինակ է, որը ժամանակի ընթացքում դարձել է համաշխարհային մշակութային խորհրդանիշ։
Կարծում եմ՝ ճանապարհորդության իրական արժեքը միայն նոր վայրեր տեսնելու մեջ չէ։ Այն նաև հնարավորություն է՝ բացահայտելու այդ վայրերի պատմությունը, հասկանալու դրանց նշանակությունը և աշխարհին նայելու ավելի լայն տեսանկյունից։
Փարիզը հենց այդպիսի քաղաք է․ այն կարելի է ուսումնասիրել երկար ժամանակ, և յուրաքանչյուր նոր պատմություն կարող է բացահայտել մի հետաքրքիր մանրուք, որի մասին նախկինում գուցե չգիտեինք։